أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
263
قانون ( فارسى )
گفتار دوم اندامهاى مربوط به جماع ، خارج از غريزهء جنسى فصل اوّل ورم گرم در بيضه و اطراف آن ممكن است بيضه به ورم گرم مبتلا شود و ممكن است كيسهء بيضه ( بيضهدان ) دچار ورم گرم گردد . اگر ورم گريبانگير كيسهء چرمين بيضهها باشد ، از رنگ ، سختى و نرمى آن - كه با دست لمس مىكنى - آن را مىشناسى . امّا اگر ورم در خود بيضه باشد ، اين تشخيص دشوارتر است ؛ زيرا بايد بيضه را در داخل كيسه معاينه كنى و نمىتوانى آن را ببينى . ممكن است همراه ورم بيضه تب هم باشد ؛ زيرا بيضه از اندامان ارزشمند است و با قلب پيوستگى دارد و ارتباطش با قلب زياد است . بسيار رخ داده است ، كيسهء خايهها مىافتد و برمىگردد اما بيضهها در جاى خود آويزانند . منظور از برگشتن اين است كه وقتى بيضهدان مىافتد و از بين مىرود ، كيسهء ديگرى باز از نو مىرويد و به هم جوش مىخورد و اين دفعه سفتتر و سختتر از دفعهء قبلى مىشود . بارها اتفاق افتاده كه ورم بيضه خوره شده است . در اين حالت ناگزير بايد بيضه را از كار انداخت كه خوره منتشر نشود . گاهى رخ مىدهد كسى كه ورم در بيضه دارد به سرفه كردن مانندى مبتلا مىشود كه در نتيجه مادهء ورم به سينه مىرسد . علاج اگر ورم در بيضه است حتما بايد بيمار را رگ بزنى و اسهال دهى و بويژه اگر وسايل اسهال را از پايين به كار ببرى بهتر است . اگر وسيلهء برداشتنىها در مقعد ، بيمار را اسهال دهى نفع بسيار بينى كه ماده را به سوى مقعد انتقال مىدهى . شايد به رگ زدن در دو جا نياز باشد ؛ اوّل رگ دست و بعد از آن رگ صافن را بزن ! وقتى رگ مىزنى دقت كن كدام طرف درد مىكند ، آن طرف را بزن ! و اگر درد ورم بيضه از هر دو طرف احساس شد ، بايد به حدّ لازم خون از هر دو دست بيمار بكشى . غذاى بيمار كم و سبك باشد . گوشت و امثال گوشت نخورد و معالجه با انعطاف و نرمش